Ministri i Transformimit Digjital, Stefan Andonovski, sot iu drejtua konferencës së biznesit për siguri kibernetike, e organizuar nga Telekomi i Maqedonisë, e dedikuar rregullativës së re për sigurinë e sistemeve të rrjeteve dhe informacionit dhe sfidave në mbrojtjen e infrastrukturës digjitale.
Në fjalimin e tij, ministri theksoi se siguria kibernetike nuk mund të trajtohet më si çështje teknike, por si faktor kyç për rezistencën e shtetit dhe funksionimin e ekonomisë.
“Në kushte të digjitalizimit të plotë të shërbimeve, komunikimit dhe proceseve ekonomike, çdo incident kibernetik ka potencial të përhapet në të gjithë sistemin. Prandaj, rezistenca bëhet bazë e transformimit digjital”, theksoi Andonovski.
Ministri u ndal edhe te rëndësia e Ligjit të ri për sigurinë e sistemeve të rrjeteve dhe informacionit, i harmonizuar me direktivën evropiane NIS2 Directive, duke theksuar se thelbi i tij është krijimi i një sistemi aty ku më parë ekzistonte një qasje e fragmentuar.
“Me këtë ligj, për herë të parë vendosim linja të qarta përgjegjësie, përcaktojmë menaxhimin e rrezikut kibernetik dhe krijojmë një kornizë për veprim të koordinuar si në sektorin privat ashtu edhe në atë shtetëror. Këtë nuk e bëjmë vetëm për harmonizim me rregullativën evropiane, por si reformë thelbësore institucionale”, deklaroi ai.
Ai theksoi se një nga ndryshimet kryesore që sjell ligji është kalimi nga një qasje reaktive në një qasje proaktive në sigurinë kibernetike, ku organizatat detyrohen të vendosin sisteme për menaxhimin e rreziqeve dhe vazhdimësinë e punës.
Një theks i veçantë iu dha rolit të sektorit privat, i cili, siç u tha, përbën pjesë thelbësore të rezistencës kibernetike kombëtare.
“Pjesa më e madhe e infrastrukturës kritike digjitale ndodhet në sektorin privat. Prandaj ligji nuk e trajton atë si objekt kontrolli, por si partner në sistemin e sigurisë. Këto detyrime nuk janë barrë administrative, por mekanizëm për mbrojtjen e vetë funksionimit të kompanive”, u shpreh ministri.
Andonovski theksoi se një incident serioz kibernetik sot mund të shkaktojë ndërprerje të punës, humbje financiare dhe cenim të besimit, prandaj siguria duhet të shihet si parakusht për qëndrueshmëri dhe zhvillim.
Sa i përket zbatimit, ministri njoftoi se Ministria për Transformim Digjital po punon aktivisht për forcimin e kapaciteteve kombëtare, përfshirë krijimin e Qendrës Qeveritare për Reagim ndaj Incidenteve Kibernetike (GOV-CSIRT), e cila pritet të nisë punën në periudhën e ardhshme, si dhe përmirësimin e sistemeve të monitorimit dhe ndërveprueshmërisë ndërmjet institucioneve.
“Ligji në vetvete nuk është i mjaftueshëm. Vlera e tij do të matet përmes zbatimit, koordinimit dhe aftësisë së sistemit për të funksionuar në kushte reale”, theksoi Andonovski.
Ai shtoi se siguria kibernetike sjell edhe mundësi të reja për investime, inovacione dhe zhvillimin e industrisë vendore të IT-së, veçanërisht në fushën e shërbimeve dhe zgjidhjeve të avancuara të sigurisë.
Në fund, ministri porositi se siguria kibernetike duhet të shihet si pjesë përbërëse e zhvillimit ekonomik dhe institucional.
“Pa sisteme digjitale të qëndrueshme dhe të sigurta nuk ka besim, ndërsa pa besim nuk ka investime dhe rritje ekonomike. Prandaj kjo reformë është njëkohësisht edhe e sigurisë, edhe ekonomike, edhe institucionale”, përfundoi ai.
Në konferencë morën pjesë përfaqësues të institucioneve, sektorit privat dhe ekspertë ndërkombëtarë, të cilët diskutuan për trendet më të fundit, kërcënimet dhe zgjidhjet në fushën e sigurisë kibernetike.
